LATİFE TEKİN “AİDİYETSİZLİĞİN HİKÂYESİ” : SEVGİLİ ARSIZ ÖLÜM DİRMİT
Bu oyun, Latife Tekin’in kendi hayatından yola çıkarak 1983 yılında yayınladığı Sevgili Arsız Ölüm romanından hareketle, Dirmit’in hikâyesini sahneye taşımaktadır. Dirmit, aidiyet (Bağlanma, evde olma hissi) bağlarının sürekli sorgulandığı, hiçbir toplumsal ve mekânsal çerçeveye tam anlamıyla sığmayan bir karakter olarak, varoluşsal bir sınırda konumlanır. Ne köy ne şehir ne ailesi ne de dış dünya onu bütünüyle kabul eder. Varlığı, her zaman fazlalık olarak görülür; sınırları aşan, taşan, biçimlendirilmek istenen ama asla tamamen kontrol edilemeyen bir özne olarak şekillenir. Ancak bu aidiyetsizlik onu köksüz kılmaz; aksine, kelimelerle, hayallerle, doğayla ve iç sesiyle ördüğü özgün bir dünya inşa eder. Bu yönüyle Dirmit’in anlatısı, yalnızca yoksulluk ve toplumsal baskı çerçevesinde ele alınabilecek bir hikâye değil, aynı zamanda Rosi Braidotti’nin kuramsallaştırdığı göçebe öznenin edebi bir yansımasıdır.
Braidotti’ye göre göçebe özne, sabit kimlik kalıplarını reddeden, sürekli dönüşen ve sınırları aşan bir varlıktır. Dirmit de bu bağlamda, toplumsal cinsiyet normlarının ve ataerkil yapının dayattığı statik kimliği reddeder. Kadın olması nedeniyle baskılanır, hayal gücü ve düşünsel bağımsızlığı onu yalnızlaştırır, eğitim talebi ise tehdit olarak algılanır. Ancak Dirmit, kendisine biçilen sessiz ve itaatkâr kız çocuğu rolünü kabullenmez; düşünsel, duygusal ve ruhsal anlamda sürekli bir hareketlilik içinde varlığını yeniden kurar. Onun göçebeliği yalnızca fiziksel bir yer değiştirme değil, aynı zamanda zihinsel ve varoluşsal bir devinimdir.
Bu noktada, göçebelik kavramının Dirmit için bir özgürlük mü yoksa bir trajedi mi olduğu sorusu önem kazanmaktadır. Dirmit, kendi dünyasını yaratmaya çalışırken sürekli engellerle karşılaşır; ailesi onun bireyselliğini tanımaz, yaşadığı toplum onun sesini duymaz, kamusal alan ise ona var olma hakkı tanımaz. Ancak Braidotti’nin vurguladığı gibi, göçebe özne edilgen bir figür değildir; aksine, hareketliliği, dönüşümü ve direnç noktalarıyla varlığını sürekli yeniden üretir. Dirmit de hayal gücü, kelimeleri ve inadıyla direnmeye devam eder. Bu bağlamda onun hikâyesi, yalnızca bir kayboluş anlatısı değil, aynı zamanda bir varoluş mücadelesidir.
Dirmit’in varlığı, sadece Sevgili Arsız Ölüm romanı içinde değil, edebiyatın ve düşünsel alanın içinde de dolaşmaya devam eden bir iz niteliğindedir. O, silinmeye çalışılan ancak her seferinde yeniden var olan, bastırıldıkça daha da güçlü bir şekilde yükselen bir sestir. Göçebe özne olmanın bedelini ağır bir şekilde öder; ancak onun varlığı, toplumsal sınırları aşan ve tek bir kalıba sığmayan direngen bir özne olarak edebi ve düşünsel varlığını sürdürmeye devam eder.
Kaynakça
Tekin, Laife. ” Sevgili Arsız Ölüm” İstanbul: Can Yayınları, 2019.
Celil Efendiler, 1988 yılında Rize’de doğdu. İlkokul, ortaokul ve lise eğitimini burada tamamladı. 2005–2008 yılları arasında bir süre ticaretle ilgilendi. 2010 yılında askerlik hizmetinin ardından Sadri Alışık Akademi’de oyunculuk eğitimi aldı.
2012 yılında başladığı Rize Üniversitesi Makine Bölümü’nden 2014 yılında mezun oldu. Aynı yıl, Gençlik ve Spor Bakanlığı’na bağlı gençlik kampları ve gençlik merkezlerinde Gençlik Lideri olarak görev yaptı.
2019 yılında Çekmeköy Tiyatro Topluluğu’nu kurdu. Pandemi sürecine kadar burada iki çocuk oyunu ve bir yetişkin oyunu yazıp yönetti. Aynı dönemde çeşitli drama çalışmaları da yürüttü.
Hâlen, 2022 yılında kazandığı İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sahne Sanatları Bölümü’nde eğitimine devam etmektedir.
Hi theгe, of course this paragraph is realⅼy fastidioᥙs and I
have learned lot of things from it regaгding blogging.
thanks.
My blog post: digital banking